Kahramanmaraş Otomatik Şanzıman Tamiri: Dağ Yolunda DSG ve Kavrama Aşınması

Yokuşta durup frenden ayağınızı çektiğinizde aracınız geri kaçıyorsa ya da kalkarken titriyorsa, Kahramanmaraş otomatik şanzıman tamiri aramadan önce bilmeniz gereken bazı şeyler var. Bu ilin dağ yolları, özellikle DSG ve yarı otomatik araçlarda kavramayı düz yollara göre çok daha fazla yorar. Normal olanla olmayanı ayırmayı, kavramayı yakan alışkanlıkları ve Göksun ya da Elbistan'dan yola çıkarken yapılması gerekenleri anlatıyoruz.

Önce şunu ayıralım: aracınızda kavrama var mı?

Geri kaçırma ve kalkıştaki aşınma konusu, şanzıman tipine göre tamamen değişir. Dıştan hepsi otomatik görünür, ama kalkış anında içeride olan farklıdır.

Kuru kavramalı yapıda ısıyı alan yağ yoktur. Kavrama ısısını çevresindeki metale ve havaya verir. Bu yüzden rampada uzun süre kaydırmak bu şanzımanlar için en zor iştir. Bazı PowerShift ve EDC sürümleri de kuru kavramalıdır. Aracınızın sürümünü bilmiyorsanız öğrenmekte fayda var, çünkü bütün tavsiyeler buna bağlıdır.

Yokuşta geri kaçırma ne zaman normaldir?

Tork konvertörlü araçlarda D'de dururken konvertör aracı hafifçe öne iter ve dik olmayan yokuşta araç genellikle yerinde kalır. Kavramalı şanzımanlarda bu itme kavramanın kaydırılmasıyla sağlanır ve daha zayıftır, bu yüzden geri gelme daha belirgindir.

Birçok yeni araçta yokuş kalkış desteği bulunur. Bu sistem frenden ayağınızı çektikten sonra freni bir iki saniye tutar. Olmayan araçta ya da çok dik yokuşta kısa bir geri gelme arıza sayılmaz.

Şu işaretler ise normal değildir:

• Daha önce olmayan geri kaçma birden başladı ya da arttı.
• Kalkışta araç silkeliyor veya titriyor.
• Gaz verdiğinizde devir yükseliyor ama hız aynı oranda gelmiyor.
• Yokuştan sonra yanık kokusu geliyor.
• Panelde şanzıman sıcaklığı ya da kavrama uyarısı çıkıyor.

Son iki madde görülüyorsa aracı daha fazla zorlamayın. Benzer belirtileri DSG şanzıman arızaları yazımızda ayrıntılı anlattık. Uyarılar kavramayla değil, elektronik birimle ilgili olabilir, bunun için de mekatronik arızası belirtileri yazısına bakabilirsiniz.

Kavramayı yakan alışkanlıklar

Kavrama aşınmasının büyük kısmı kullanımdan gelir. Dağ yolunda sürenlerde en sık gördüğümüz hatalar şunlar:

Yokuşta gazla bekleme. Trafikte ya da virajdan önce aracı gazla sabit tutmak en zararlı alışkanlıktır. Fren pedalıyla bekleyin. Araçta otomatik tutma özelliği varsa açık kullanın.

Yarım gazla sürünme. Dik yokuşta ve dar köy yolunda aracı yürüme hızında gazla ilerletmek de kavramayı sürekli kaydırır. Önündeki aralık açılana kadar bekleyip tek seferde kalkın.

Kararsız kalkış. Yokuşta çekingen kalkış kaydırma süresini uzatır. Yol müsaitse gazı kararlı açın, kavramanın kısa sürede tam kapanmasını sağlayın. Bu, kavrama için ağır kalkıştan daha iyidir.

Karda patinaj. Kışın Göksun tarafında teker dönerken gaz artırmak kavramaya da darbe indirir. Kış lastiği bu yüzden şanzımanı da korur.

Kavrama aşınması nasıl anlaşılır?

Hisse göre karar vermek zorunda değilsiniz. Kavramalı şanzımanlarda beyin, kavrama aşındıkça onu daha ileri iterek aşınmayı telafi eder ve bu ayarın ne kadarının kullanıldığı birçok araçta cihazla okunabilir. Bu değer, yaş ve kullanım şekliyle birlikte yorumlandığında kavramanın ne durumda olduğu hakkında net fikir verir. Önceki bir ölçüm varsa ikisini karşılaştırmak daha da değerlidir.

Kalkıştaki her titreme de kavrama değildir. Yorgun motor takozları, ateşleme sorunları ya da düzgün yapılmamış bir adaptasyon da benzer his verebilir. Takoz arızasında sarsıntı genellikle vites değişiminde ve gaz açıp kapatmada belirginleşir. Bu yüzden kavramaya karar vermeden önce bunların elenmesi gerekir, aksi halde yeni kavrama takılır ve titreme olduğu gibi kalır.

Dualogic ya da Easytronic kullanıyorsanız kavramanın yanında aktüatör ve hidrolik birim de işin içindedir. Bu yapıyı yarı otomatik şanzıman tamiri sayfamızda ayrıca anlattık.

Uzun rampa ve iniş kullanımı

Uzun rampada asıl sorun, vitesin kararsız kalmasıdır. Şanzıman sürekli vites küçültüp büyütüyorsa sabit bir viteste kalın. Yarı otomatik araçlarda bu daha da önemlidir, çünkü vites değişirken kavrama açılır ve güç bir an kesilir. Dik rampada bu kesinti aracın hızını düşürür. Rampaya girmeden önce manuel moda geçip uygun vitesi seçmek, yarı yolda kalmaktan iyidir.

Rampanın sonunda virajlı dönüşlerde dolu araçla kalkmak gerekebilir. Bu noktalarda aracı önceden durdurun, frenle bekleyin ve kavramayı gereksiz kaydırmayın.

İnişte ise kavramalı şanzımanlar için tablo daha rahattır. Vites takılıyken kavrama kapalıdır, motor freni kavramayı yormaz. Vitesi inişten önce seçin ve boşa almayın. Fren kokusu alırsanız güvenli bir yerde durup bekleyin.

Göksun, Elbistan ve Afşin tarafından gelenler

Göksun ve Elbistan tarafında oturanlar için Kayseri, ilin güneyinden gelenlere göre çok daha makul bir mesafededir. Yine de yol kısa değildir ve genellikle birkaç saat sürer. Göksun, Kayseri'nin Sarız ilçesine komşudur ve Binboğa Dağları'nın geçitleri bu güzergâhın karakterini belirler. Kışın kar ve buzlanma ihtimali yüksektir.

Kayseri'ye gelmek şu durumlarda mantıklı olabilir: arıza birkaç kez bakıldığı halde çözülmediyse, kavrama veya mekatronik tamiri gibi şanzımanın içine giden bir iş söz konusuysa. Kahramanmaraş merkezde ve Elbistan'da da bu işi yapan ustalar vardır. Basit kaçak, sensör ya da yağ konusu için önce yakınınızdaki ustaya görünün, kavrama ölçümü yapılabiliyorsa rakamları da alın.

Yola çıkmadan önce hava durumuna ve yol kapanışlarına bakın, kış lastiğiniz yoksa kışın bu yola çıkmayın.

Andırın ve merkezden gelenler için

Andırın, Toros eteklerinde virajlı yollarıyla kavrama için zorlayıcı bir yerdir. Ancak Kayseri'ye en uzak noktalardan biridir. Bu tarafta oturuyorsanız önce Kahramanmaraş merkezi ya da yakın illeri değerlendirmek daha pratiktir. Merkezden gelen sürücüler için de mesafe uzundur, bu yüzden Kayseri'ye gelmeden önce mümkünse arıza kodlarını okutup bilgilerle birlikte görüşmek işinizi kolaylaştırır.

Kuru kavramalı araçlarda DSG şanzıman tamiri sırasında aşınma değerleri ve mekatronik birlikte değerlendirilmelidir. Yalnızca kavrama değişip aşınmaya yol açan arıza çözülmezse sorun tekrar eder.

Kavraması kaçıran araçla dağ yoluna çıkılmaz

Devir yükselip araç çekmiyorsa kavrama gücü aktarmıyor demektir. Bu arıza düz yolda "idare ediyor" gibi görünebilir, ama rampada araç aniden durabilir. Issız bir geçitte, karda ya da gece bu durum ciddi bir risk oluşturur.

Bu yüzden kavrama kaçırıyorsa, yanık koku alıyorsanız ya da şanzıman uyarısı varsa dağ yoluna çıkmayın. Aracı çekiciyle taşıyın. Belirti yalnızca hafif titremeyse ve uyarı yoksa gündüz, açık havada, yolu bölerek ve rampada aracı gazla tutmadan gelebilirsiniz. Yolda uyarı çıkarsa daha fazla ilerlemeyin, geniş ve güvenli bir yerde durup çekici çağırın.

Sık sorulan sorular

DSG aracım yokuşta biraz geri kaçıyor, arıza mı?

Kısa ve hafif bir geri gelme, araçta yokuş kalkış desteği yoksa normal olabilir. Eskiden olmayan bir kaçma başladıysa, kalkışta titreme veya yanık koku varsa kontrol ettirin.

Yokuşta aracı gazla tutmak neden zararlı?

Kavramalı şanzımanlarda aracı gazla sabit tutmak için kavrama sürekli kaydırılır. Bu, kavramayı kısa sürede ısıtır ve aşındırır. Bunun yerine frenle bekleyin.

Kavraması kaçıran araçla Göksun'dan Kayseri'ye gidilir mi?

Önerilmez. Rampada güç aktaramayan araç yolda kalabilir. Devir yükselip araç çekmiyorsa aracı kullanmayın, çekici çağırın.

Hangi şanzımanlarda kuru kavrama vardır?

DQ200 kodlu yedi ileri DSG, bazı PowerShift ve EDC şanzımanlar ile Dualogic ve Easytronic gibi yarı otomatikler kuru kavramalıdır. Aracınızdaki sürümü doğrulatmakta fayda var.